ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 125

Их бурхант чулуун бурханы цогцолбор

Дорнод Монголын түүх, соёлын томоохон дурсгалуудын нэг, Сүмбэр сумын нутагт орших" Их бурхант” чулуун бурханы цогцолбор дурсгалыг Халхын Сэцэн хан аймгийн жүн ван Бат-Очирын Тогтохтөрийн /То ван 1797-1868/ санаачлага удирдлагаар 1859-1864 онд бүт ...

Цэцэрлэг сум (Архангай)

Цэцэрлэг нь Архангай аймгийн сум юм. Сумын төв нь Улаанбаатар хотоос 520 км-ийн зайд оршдог. Зам харилцаа, зах зээл төдийлөн хөгжөөгүй. 3856 хүн амтай, 290757 толгой малтай.

Цогт хайрхан уул

f Цогт хайрхан уул нь Завхан аймгийн Эрдэнэхайрхан суманд байдаг. Нутгийн өмнөд хэсэгт орших эх нутгийн минь өвөг дээдсээс уламжлагдан бишрэн шүтэж, идээ цагааныхаа дээжийг өргөж арц хүж тэргүүтнээрээ ариулан сүсэглэн мөргөж ирсэн их говийн сүрлэ ...

Ли Бай

Ли Бай нь Зюи Еэ хотын баян худалдаачны гэрт мэндэлсэн бөгөөд эцэг нь Сычуань мужид шилжин суурьшсанаар Ли Бай хүү гэрээр бичиг заалгаж, долоон настайдаа анхныхаа шүлгээ бичсэн аж. "Мөнхийн найрагч" гэгддэг тэрбээр маш өвөрмөц намтартай хүн. Нэгэ ...

Сэлэнгэ аймаг (Буриад)

Энэ БНБурУ-ын аймгийг бусад Сэлэнгээс ялган таниарай. Сэлэнгэ - ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Буриад Улс -ын аймаг. Аймгийн төв нь Галуутнуур хот.

Чонос

Чонос – энэ овог бол Монголын маш эртний овог юм. Бүүр Рашид-ад-Диний "Судрын чуулганд" тэмдэглэгдсэн бөгөөд тэр цагт монгол түрэг хоёрын хямрал тэмцэлдээн үүсч байхад монголд байсан овог юм. Одоогоор энэ овгийнхон Монгол улс, Оросын холбооны улс ...

Чихрийн шижин

Чихрийн шижин нь нойр булчирхай хангалттай хэмжээний инсулин боловсруулж чадахгүй, эсвэл боловсорсон инсулин нь бие эсүүдэд нөлөөлж чадахгүй болсон үед үүсдэг бодисын солилцооны бүлэг өвчин. Чихрийн шижингийн үед хүний цусан дахь сахарын хэмжээ ө ...

Идэр сум

Идэр сум нь Завхан аймгийн 24 сумын нэг нь юм. Завхан аймгийн төв Улиастай хотоос зүүн тийш, Тэлмэн, Тосонцэнгэл, Отгон, Алдархаан, Яруу сумдтай хиллэн, Хангайн нурууны баруун хэсгийн араар уулын царам өндөрлөг газар, Идэрийн голын эхэн биед орши ...

Батцагааны Дамдин

Ардын хувьсгалын 84 жилийн ой, үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдааны нэгийн даваанд Дорноговь аймгийн Дэлгэрэх сумын харьяат залуу бөх Ц.Жамъян-Ишэд өвдөг шороодсон. Их Монгол улсын 800, ардын хувьсгалын 85 жилийн ой, үндэсний их баяр ...

Төгрөг сум (Өвөрхангай)

Төгрөг нь Өвөрхангай аймгийн сум юм. Төгрөг нь аймгийн урд хэсэгт оршдог, тал хээр говь хосолсон бүсийн сум. Сумын төв Хоолт нь аймгийнхаа төвөөс 100 км зайтай оршдог.

Алдархаан сум

ХХ зууны эхэн үе гэхэд Улиастайн аливаа албыг хаадаг болон алба дууссан боловч тэр орчим нутаглах ардын тоо нэлээд олширч нэгэн хошууны хэмжээнд хүрч чадсан байна. Албан мэдээгээр 1910 оны үе гэхэд Улиастайд тогтмол 3000 хүн оршин сууж байсан ажэ ...

Тарагт сум

Тарагт сум бол Монгол улсын Өвөрхангай аймгийн харъяат арван есөн сумын нэгэн. Улсын нийслэлээс баруун урагш 465 км, аймгийн төв Арвайхээр хотоос баруунш 35 км давхиж байж Тарагт сумын төвд хүрдэг.

Баруунбаян-Улаан сум

Монгол улсын Өвөрхангай аймгийн арван есөн сумын нэгийг Баруунбаян-Улаан сум юм. Улсын нийслэлээс баруун урагш 605 км, аймгийн төв Арвайхээр хотоос баруун урагш 175 км давхиж байж сумын төвд хүрдэг.

Бүрнээгийн Баянмөнх

Их Монгол улс байгуулагдсаны 802 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 87 жилийн ой, үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдааны нэгийн даваанд Дундговь аймгийн Дэрэн сумын харьяат аймгийн харцага Чойдоржийн Бүрэнзэвсэгт өвдөг шороодсон. Их Монгол улс ...

Дархад

Дархад нь Хөвсгөл аймгийн баруун сумдаар нутагтай Монгол үндэст ястан юм. Хөвсгөл аймгийн Баянзүрх, Рэнчинлхүмбэ, Улаан-Уул, Цагааннуур сумын нутгаар голчлон амьдардаг. Дархадууд нь голдуу монгол овгуудаас гаралтай ба түрэг, самоедь буюу самоди у ...

Доголон Төмөр

Төмөр, мөн Доголон Төмөр нь бол Монголын Барулас овгийн хүн юм. Тэрээр Мавереннахрт өөрийн улсыг байгуулж, Өгэдэй хааны угсааны Сюрьгатмишь, Махмуд нарыг хаанаар нь өргөмжилж байжээ. Төмөр эмир цолтойгоор төрийн эрхийг барьж байв. Төмөр Иран, Сир ...

Архангайн наадам

Архангай аймгийн Цэнхэр сумын харььяат улсын начин ДОРЖГОТОВЫН ДАШЦЭРЭН Архангай аймгийн Жаргалант сумын харьяат улсын начин ГОТОВЫН БААСАН Архангай аймгийн Ихтамир сумын харьяат улсын начин ДОВЧИНЖАМЦЫН ПЭРЭНЛЭЙДОРЖ Архангай аймгийн Хайрхан сумы ...

Хүрэн нүүрс

Хүрэн нүүрс нь бага хувирсан нүүрс бөгөөд ихэвчлэн дулааны цахилгаан станцaд түлш байдлаар хэрэглэгддэг. Хүрэн нүүрс нь, 50-77 % нүүрстөрөгч, 20-30 % зарим тохиолдолд 40 % чийг ус, багагүй хэмжээний дэгдэмхий бодисуудыг 50 хүртэл % агуулдаг. Хар ...

Циклоалкан

Циклоалкан цагираган хэлхээ бүхий нүүрс ус. 1883 онд нефтийн нэгдлээс илрүүлсэн. Физик шинж: Хэвийн нөхцөлд С3 - С4 - хий, С5 - С16 - шингэн, С17 - хойш хатуу бодис. Буцлах, хайлах температур нь алканаас өндөр. Усанд уусахгүй. Атомын тоо нэмэгдэх ...

Седиментологи

Седиментологи нь орчин үеийн тунадас, түүний хуримтлагдах процессийг судладаг геологийн нэгэн салбар ухаан юм. Орчин үеийн тунадас хуримтлагдах зүй тогтлыг судласнаар эртний тунамал чулуулгийн хуримтлагдасан нөхцөлийг тодорхойлж болно. Тунамал чу ...

БИОНҮҮРС

Бионүүрс нь ургамал, амьтны органик түүхий эдийг агааргүй орчинд халаах аргаар үйлдвэрлэсэн, ус агаар шингээх чадвар бүхий нүх сүвүүдтэй сэвсгэр, нунтаг нүүрс юм. Ургамал, амьтны гаралтай органик материал гэдэгт бүх төрлийн ой модны хаягдал, хатс ...

Сэвэгзарам

Сэвэгзарам буюу Хүнсний сэвэгзарам буурцагтны овгийн, өтгөн, 40 см орчим өндөртэй, нэг наст ургамал. Түүний линз хэлбэрийн үрийг хүнсэнд хэрэглэдэг ба тэр нь хонхорцог дотор боловсорно. Нэг хонхорцогт ихэвчлэн хоёр үр байрлана. Үр нь шар, улбар ш ...

Сүү

Сүү бол эмэгчин хөхтөн амьтны хөхний булчирхайнаас ялгардаг тэжээллэг шингэн. Хөхтөн амьтдын эмэгчингийн сүү ялгаруулах энэхүү чадвар нь тэднийг хөхтөн амьтан хэмээн тодорхойлогч шинжүүдийн нэг нь юм. Нярай төл амьтад үндсэн хүнс тэжээлээ идэж су ...

Тиамин

XIX, XX зууны заагаар Индонезийн Батавиа хотын цэргийн эмнэлэгт ажиллаж байсан голланд эмч Кристиан Эйекманн нэгэн хүндрэлтэй тулгарчээ. Тэнд эмчлүүлж байсан хоригдол цэргүүд болон эмнэлгийн ажилтнууд онцын шинж тэмдэггүйгээр амархан сульдан тами ...

Кобальт

Кобальт нь газрын гадаргад 0.003% хүнцэл /мышъяк, хүхэрт хүнцэл хэлбэрээр /CoAsS, CoAs 2 / оршино. Ургамал амьтдын эд эрхтэнд тогтмол оролцдог витамин В12–ын найрлагын нэг хэсэг болж гурван валенттай кобальт 4.5% агуулагддаг байна. Шошлог ургамлы ...

Булган аймаг

"Булган" үгээр энд холбогдлоо. Өөр зүйлийн хуудсыг "Булган" -аас олж болно. Булган - Монгол улсын аймаг. 1938 онд үүсэн байгуулагдсан. 49 мянган км² нутаг, 62 мянган хүнтэй. Засаг захиргааны төв - Булган хот.

Коксын хий

Коксын хий - чулуун нүүрсийг коксжуулах үед ялгардаг шатамхай хий. Коксын хий нь олон үнэт нэгдлүүдийг агуулдаг. Устөрөгч, метан, нүүрсхүчлийн дан ба давхар ислүүдээс гадна, коксын хий нь чулуун нүүрсний давирхайны уур, бензол, аммиак, хүхэрт уст ...

Шарын голын нүүрсний уурхай

Шарын голын нүүрсний ил уурхай нь Хэнтийн нурууны салбар Дархан уулын өвөрт далайн түвшнээс дээш 920 м-ийн өндөрт Дархан-Уул аймгийн Шарынгол сумын нутагт, мөн Улаанбаатар хотоос 240 км, Дархан хотоос 50 км-ийн зайтай оршино. Шарын голын уурхай н ...

Глиоксилатын үе

Трикарбоксилын хүчлийн үеийн нэг өөр төрөл болох глиоксилатын үе нь ургамал, бактери, протист, мөөгөнцөрт анаболик замаар үүсдэг үе юм. Глиоксилатын нь ацетил-СоА-ийг нүүрс усны нийлэгжилтэд зориулж сукцинат болгоход төвлөрдөг. Бичил биетний хувь ...

Хяргас сум

Хяргас нь Увс аймгийн сум юм. Хяргас сум Улаанбаатараас 1300 км, аймгийн төвөөсөө 160 км зайд оршдог. Засаг даргаар Х. Дашзэвэг ажилладаг. Хяргас сумд Монголд гүнээрээ гуравт ордог Хяргас нуур байдаг. Хэцүү хар хад, Хар Тэрэмсийн амралт зэрэг үзэ ...

Отгонтэнгэр

f Отгонтэнгэр уул нь Монгол Улсын баруун бүс, Завхан аймгийн нутагт орших Хангайн нурууны хамгийн өндөр уул юм. Энэхүү уул нь хангайн нурууны тахилгатай, ариун дагшин уул бөгөөд Монголчууд эртнээс нааш тахиж шүтэж ирсэн байна. Далайн түвшнээс дээ ...

Зорголхайрхан уул

f Зорголхайрхан уул нь 1668 м өндөртэй бөгөөд их хайрхантай холбоотой сонирхолтой мэдээллийг дуулгавал, Зорголхайрхан уул том, жижиг гурван агуйтай. Хамгийн томыг нь Шижирбаатарын буюу Дансрангийн агуй, баруун талын үргэлжилсэн уулыг Баянгийн хэц ...

Альберта

Альберта нь Канадын тал нутгийн мужуудын нэг юм. Альберта 1905 оны есдүгээр сарын 1-нд муж болсон. Альберта Канадын баруун хэсэгт, баруун талаараа Бритиш Коламбиа, зүүн талаараа Саскачеван, хойд талаараа Баруун Хойд Нутаг Дэвсгэр, өмнө талаараа А ...

Зүүнгарчуудын эх нутаг руугаа хийсэн нүүдэл

Баруун Монголын холбоо зүүнтээ Илийн хөндийгөөс баруунтаа Ховд, умрын Саяaнаас өмнийн Алтантагшийн нуруун хүртэл өргөн уудам нутагт Зүүнгарын эзэнт улсаа байгуулж явлаа. Тогоон, Эсэн хааны үед бүх Монголыг гартаа атгаж, нанхиадын Мин улсын хааныг ...

Цас

Цас - Дээрх хурын газрын гадаргууг хучин бууж хайлахгүй азнах тунадас. Цасан ширхэг нь гадны өндөр даралтын нөлөөгүй учир зөөлөн байна. агаарын дулаан 0°C-ээс доошлосон үед агаар мандалд дэгдээд байсан усны уур жижиг мөсөн талст болон газарт бууд ...

Адгийн цагаан нуур

Адгийн цагаан нуур нь Баянхонгор аймгийн Жинст, Баацагаан сумдын нутаг дахь Нууруудын хөндийд оршдог, тогтмол, шорвог устай, жижиг нуур юм. Хэмжээгээрээ Нууруудын хөндийн нууруудаас хамгийн бага нь ба Байдрагийн гол цутгадаг. Эргэн тойрон нь говь ...

Толь

Толь шянь 19992 км² нутагтай. Хойд талаараа Дөрвөлжин шянь, зүүн талаараа Хармай хот, зүүн урд талаараа Ус шянь, урд талаараа Бортал тойрог, баруун урд талаараа Хасаг улс, баруун талаараа Цагаантохой шяньтай хиллэдэг. Нутгийн 77 хувь уулархаг. Жи ...

Түйн гол

Түйн гол нь Төв Азийн гадагш урсгалгүй ай савд багтах ба Баянхонгор аймгийн Эрдэнэцогт сум буюу Хангайн нуруунаас эх авч, аймгийн хилийн наагуур урссаар Нууруудын хөндий дэх Орог нуурт цутгадаг. Томоохон цутгал гэвэл Шаргалжуут гол билээ. Голын э ...

Үүрийн гол

Үүрийн гол нь Монгол улсын хойд хязгаарт Хөвсгөл аймгийн Хэвэн-Салуугийн уулсаас эх аван Цагаан-Үүр, Эрдэнэбулган сумын нутгуудаар нийт 331 км газар урсаж Хөвсгөл нуураас эх авах Эгийн голтой нийлэх бөгөөд цаашид Эгийн гол гэсэн нэрээр 200км урса ...

Морони

Морони нь Коморын арлуудын хамгийн том хот бөгөөд 1962 оноос нийслэлийн үүргийг гүйцэтгэж буй хот юм. Комор хэлээр Морони гэдэг нь "Галын зүрхэнд" гэсэн утгатай бөгөөд Картала уултай ойр оршдгоос ийн нэрлэгдсэн байж магадгүй. 2003 оны байдлаар ой ...

Висбаден

Ви́сба́ден - Герман улсын Хессен мужийн нийслэл хот бөгөөд 15 халуун рашаан- болон булагийн эх үүсвэртэй европын хамгийн эртний рашаан сувилалтай хотуудын нэг юм. Хессен мужийн хоёр дахь том хотод 2015 оны хоёрдугаар сарын сүүлийн байдлаар 283.00 ...

Суман гол

Суман гол нь Тэрхийн цагаан нуураас эх авч 60 орчим км урсаад Чулуут голд цутгадаг. Суман гол эгц хүрмэн чулуун хавцал үүсгэж дундуур нь урсана. Чулуут голоос дутахгүй их устай. Усны дундаж урсац нь 11.3м 3 /с байна. Суман гол жижиг хүрхрээ, борг ...

Улава арал

Улава арал нь Соломоны арлуудын нэг арал юм. Малайта арлын ойролцоо орших тус арал нь Макира-Улава мужид харьяалагдана. 65.92 км 2 талбайтай энэхүү арал 4429 оршин суугчтай аж. Арлыг анх 1568 онд Альваро де Мендана де Нейра ажиглаж, тэмдэглэн үлд ...

Тамил Наду

Тамил Наду - Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн дорно өмнөд биед оршдог муж. 130 мянган км² газар нутаг, 77 сая хүн амтай. Албан ёсны бөгөөд нутгийн хэл нь тамил.

Керала

Керала - Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн өрнө өмнөд биед оршдог муж. 38 мянган км² газар нутаг, 33 сая хүн амтай. Албан ёсны бөгөөд нутгийн хэл нь малаялам.

Адыгей

Адыгей - Орос улсын харьяат орон юм. Адыгей 7.8 мянган км² талбайт нутагтай, 451 мянган хүн амтай. 1992 оноос хойш Бүгд Найрамдах Адыгей Улс БНАдыУ хэмээх бүтэн нэртэй болсон. ОХУ-ын Өмнөд холбооны тойрог, Хойд Кавказын эдийн засгийн бүст харьяал ...

Онтарио

Онтарио нь Канадын төв хэсэгт оршдог муж бөгөөд Канадын мужууд дундаа хүн ам хамгийн олон, нутаг дэвсгэрээр Кэбэкийн дараа орох том муж юм. Онтарио баруун талаараа Манитоба мужтай, зүүн талаараа Кэбэк мужтай хил залгадгаас гадна Миннесота, Мичига ...

Цагаан идээ

Цагаан идээ нь Монголчуудын таван хошуу малынхаа сүү, гүүний саамыг төрөл бүрийн аргаар боловсруулан хийсэн янз бүрийн хүнсний бүтээгдэхүүнийг хэлнэ. Монгол идээ зоог буюу Монголчуудын идээ зоогт цагаан идээ нэн тэргүүнд ордог.

Эмийн хошоон

Эмийн хошоон Pall) нь буурцагтны овгийн, өвслөг, нэг ба хоёр наст, хошооны төрлийн нэгэн зүйл ургамал. Евразиас гаралтай ба Хойд Америк, Африк, Австралид тархсан. Эмийн болон тэжээлийн ургамал байдлаар тариалагддаг ба гайхамшигтай балт ургамал. М ...

Мөсний шагай

Монголчуудын дунд тоглож асан мөсний шагайн наадгайн талаарх түүхэн баримтын хамгийн эртний мэдээ" Монголын нууц товчоон”-д дурдагдсан нь бий. Тэрхүү баримтад өгүүлэхдээ Тэмүжин, Жамуха хоёр балчир бага насандаа Онон мөрний мөсөн дээр тоглож байс ...