ⓘ Байгалийн шинжлэх ухаан

Монгол улсын байгалийн цогцолборт газар

Байгалийн унаган төрхөө харьцангуй хадгалсан, түүх, соёл, шинжлэх ухаан болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдол бүхий улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар нутгийг байгалийн цогцолборт газар гэнэ.

Исаак Ньютон

Сэр Исаак Ньютон нь Английн физикч, математикч, одон орон судлаач, байгалийн философич, алхимич, теологич байжээ. Түүний 1687 онд хэвлэгдсэн Байгалийн философийн математикийн зарчмууд нь шинжлэх ухааны түүхэн дахь хамгийн их нөлөөтэй ном гэгддэг байна. Тэрээр энэхүү номондоо бүх ертөнцийн таталцлын хууль болон хөдөлгөөний гурван хуулиудыг тодорхойлсон бөгөөд дараагийн гурван зууны туршид ертөнцийг үзэх шинжлэх ухааны үзэлд давамгайлж, орчин үеийн инженерчлэлийг эхлүүлсэн сонгодог механикийн салбарыг эхлүүлжээ. Ньютон нь Кеплерийн гаригуудын хөдөлгөөний хуулиуд ба өөрийнхөө таталцлын хүчийн ...

Гравитаци

Гравитаци буюу таталцлын хүч нь байгалийн үндсэн дөрвөн харилцан үйлчэлийн нэг бөгөөд масстай биес өөр хоорондоо татагддаг шалтгаан. Өдөр тутмын амьдралд гравитаци нь масстай биеүүдэд жин өгч, тэдгээрийг газарт унагаадаг байдлаар ажиглагдана. Гравитаци нь тараагдсан материг хоорондоо нэгдэхэд хүргэдэг тул дэлхий, нар, мөн ертөнц дахь бүхий л томоохон хэмжээтэй биетүүд оршин буй шалтгаан юм. Дэлхий болон бусад гаригуудыг нарыг тойрч байх, сар дэлхийг тойрч байх, далайн түрлэг татлага явагдах, конвекци буюу нягт, гравитацийн нөлөөгөөр шингэн урсах, үүсч буй нар болон гаригуудын дотор маш өнд ...

Хэмжилт

Хэмжилт бол аливаа объект болон үйл явдлыг тоогоор илэрхийлж буй хэрэг юм. Энэ нь байгалийн шинжлэх ухаан, технологи, эдийн засаг ба тоон судалгаа шинжилгээ зэрэг олон шинжлэх ухааны тулгын чулуу болдог. Аливаа хэмжилт нь хэмжилтийн зэрэг, хэмжигдэхүүн нэгж болон хэмжилтийн алдаа зэрэг дээд-хэмжилтийн шалгуур үзүүлэлтүүдийн дагуу үнэлэгддэг. Мөн өөр хэмжилтүүдийг хооронд нь харьцуулж алдааг бууруулдаг. Ихэвчлэн хэмжилтийн алдааг бууруулж цэвэр хэмжилтйиг гаргаж авахын тулд энэ аргыг ашигладаг. Жишээлбэл: өнгүүдийг гэрлийн долгионы урт болон тоо хэмжээн дээр тулгуурлаж тодорхойлдоггүй байса ...

Монголын мэдээлэл зүйн 30-р олимпиад

Мэдээлэл зүйн Улсын XXX олимпиад 2016 оны 04.28-05.01 хооронд Улаанбаатар хотноо зохион байгуулагдлаа. Уг олимпиадыг Зохион Байгуулах хороо, Боловсрол Соёл Шинжлэх Ухааны Яам, МУБИС-ийн Математик, Байгалийн Ухааны Сургууль хамтран зохион байгуулж, Чойжоованчиг сан Битпресс хэвлэлийн компани хамтран ажиллалаа. Багш, сурагчдын бодлогын уралдаант олимпиадад аймаг хотоос шалгарсан 35 багш, 41 сурагч ангилал тус бүрд хоёр өдрийн турш 6 бодлого бодож оюун ухаан, програмчлах ур чадвараа уралдууллаа. Уг бодлогын уралдааныг олон улсын мэдээлэл зүйн олимпиадад ашигласан бодлого шалгах автоматжуулсан ...

Орчин үеийн философи

Шашны бус ба материаллаг үзэлтэй гүн ухаантнууд шашны үзлүүдийг үүсгэсэн ба энэ нь ердийн panpsychism ба animism -с ондоо заншлуудаар олон өөр замуудад хуваагдан ойлгогддог. Ихэнх бодлууд нь ухаантай мэдлэг ба ухаалаг бодлоос бүрднэ. Бодлын нийтлэг утгуудад холбооны хүчин чадал ба анхаарал, сэтгэлийн хөдлөлгөөн, ой тогтоолт, төсөөлөл, шалтгаан зэрэг ойлголтыг оруулж болно. Мэдэрхүйн үйл явцуудын ихэнх багцыг багтаасан бодлын орчин үеийн олон тодорхойлолтууд байдаг. Мэдэрхүйн үйлдэл ба бодлын онолууд их олон байдаг. Aristotle, Buddha, Plato, Zoroaster зэрэг хүмүүс болон Islamic, дундад эртн ...

                                     

ⓘ Байгалийн шинжлэх ухаан

Байгалийн шинжлэх ухаан гэдэг нь байгалийн хуулиудыг танин мэдэх замаар ертөнцийн тухай судалдаг шинжлэх ухаануудын ерөнхий нэр юм. Байгальд хамаарагдах хэд хэдэн обьект буюу тусагдахуун хүлээж авдаг байгалийн жам ёсны тодорхой юм үзэгдэлд эрдэм шинжилгээ дүгнэлт хийдэг. Байгаль дахь юм үзэгдлийг ашиглах боломж болон мэргэжлийн хэмжээнд харьцуулах нь шинжлэх ухаан аль эсвэл мэдлэг ухаан юм. Жишээлбэл: Биологийн шинжлэх ухаан болон фикикийн шинжлэх ухаан зэрэг юм. Математикийн шинжлэх ухаан болон физологийн шинжлэх ухаан зэрэг нь хийсвэр зүйл бөгөөд нөгөөтэйгүүр онолд суурилсан шинжлэх ухаанууд өөр хоорондоо ялгагдан хэрэглэгддэг. Шинжлэх ухааны арга барилаас илүүтэйгүүр ердийн байгаль ертөнцийн жам ёсоор замчлагдан бидний оршин амьдарч буй байгаль бүрэлдэн бий болох, байгаль дээр явагдаж байгаа ямар нэгэн үйл явцыг эрдэмтэн судлаачид ойлгон тайлбарлаж тэмдэглэх үйл явц нь судалгаа шинжилгээний ерөнхий нэр юм. Товч тайлбар: Байгалийн шинжлэх ухаан гэж хэлэх үед Байгаль гэдэг бол үндсэндээ хүн төрөлхтөний бүтээсэн хиймэл зүйл биш юм. Том зүйлээс эхлүүлээд жижиг хэсгээс бүрдэн ертөнц үүсдэг бөгөөд биологийн хувьд ч тэр хүн төрөлхтөн ч багтаж байдаг. Хүн төрөлхтөний үүсгэн бий болгосон нийгэм, соёлыг харьцуулж үзвэл бидний оршин амьдарч буй байгаль орчинтой нягт холбоотой юм. Шинжлэх ухаан, техникийн дэвшил хөгжихийн зэрэгцээгээр байнальд үйлчлэх нөлөөлөл улам бүр ихэссээр байна. Орчин үед хүн төрөлхтөний өмнө эрчим хүч болон эд зүйл хувиран өөрчлөх, орон байраа солих шинэ арга замууд нээгдэж байгаа ч энэ нь нийгэм ба байгалийн хооронд өөрчлөлт явуулж амьд биетэд хортой нөлөөтэй бодисууд байгальд улам ихээр орсоор байна. Ийм учраас улам их өргөн хүрээг хамарч буй эдгээр өөрчлөлтүүд, түүний үйл явцыг байгалийн шинжлэх ухаан нарийвчлан судалдаг. Орчин үед байгалийн систем болон нөөцийг ашиглахад шинжлэх ухаан техникийн дэвшил дээр үндэслэгдэн шинэ хэлбэрт орох шаардлагатай болсон. Хүрээлэн буй орчин гэдэг нь Байгаль хамгаалал гэдэг ойлголттой харьцуулбал нилээд өргөн утгыг илэрхийлдэг. Байгаль гэдэгт зөвхөн бодитоор бий болсон зүйлийг хамруулдаг бол хүрээлэн буй орчинд хүний гараар бий болгосон дүр төрх буюу хот, цэцэрлэг, усан сан, аж үйлдвэрийн цогцолборууд хамаарагдана. Иймд байгаль хамгаалал гэсэн ойлголт нь улам өргөн хэрэглэгддэг. Мөн хүрээлэн буй орчин гэсэн ойлголт обьект субьектттэй шууд холбоотой гадны орчин. Бас хүн ба түүний аж ахуйн үйл ажиллагаанд нөлөөлдөг нийгмийн орчин юм.

                                     
  • Шинжлэх ухаан гэдэгт, зарим тохиолдолд хэрэглээний шинжлэх ухааныг оруулдаггүй байна. Шинжлэх ухааныг 2 үндсэн том бүлэгт хувааж болно. Байгалийн шинжлэх
  • Нийгмийн шинжлэх ухаан - нийгмийг судлах шинжлэх ухаан Хоёр янзаар тайлбарлавал: а шинжлэх ухааны гурван үндсэн салбарын нэг юм. Нөгөө хоёр нь байгалийн шинжлэх
  • Шинжлэх ухааны бүлгэм Энэхүү бүлгэм нь хамгийн чухал гэсэн шинжлэх ухаануудыг танилцуулна. Шинжлэх ухаан өгүүлэл  Ангилал Загвар: Портал: Шинжлэх ухаан
  • Инженерийн шинжлэх ухаан гэдэг нь хүн төрөлхтөний шинжлэх ухаан мэргэжлийн салбар дахь оюунлаг үйл ажиллагаа юм. Шинжлэх ухаан техникийн ололтыг хэрэглэх
  • Эдийн засгийн шинжлэх ухаан нь эдийн засаг судалдаг шинжлэх ухаан юм. Эдийн засаг нь бараа болон үйлчилгээний хэрэглээ, хуваарилалт, үйлдвэрлэлийн талаар
  • бодох шинжлэх ухаан эсвэл шинжлэх ухааны тооцоолол зүй нь байгалийн ба нийгмийн шинжлэх ухаанууд, инженерчлэлийн бодлогуудыг компьютер ашиглан шинжлэх ба
  • Байгалийн унаган төрхөө харьцангуй хадгалсан, түүх, соёл, шинжлэх ухаан болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдол бүхий улсын тусгай хамгаалалтад
  • Хятадын Шинжлэх Ухаан Академийн Хүрээлэн хят. 中国科学院 англ. Chinese Academy of Sciences, CAS нь БНХАУ - ын ШУТ - ийн дээд институт Хятадын Байгалийн ШУ Дэвшилтэт
  • Монгол улсын шинжлэх ухаан ба технологийн төв нь Улаанбаатар хот бөгөөд дараах эрдэм шинжилгээний байгууллагуудад шинжлэх ухааны судалгаанууд төвлөрч байна:
  • Материалын шинжлэх ухаан - Инженерийн шинжлэх ухаан - Бат бөхийн онол - Зохион бүтээх техник - Урсгал судлалын онол - Даацын хийц - Мэдээлэл зүй - Байгалийн шинжлэх
  • Байгаль орчныг хамгаалах, байгалийн баялгийг ашиглах шийдвэр, үйл ажиллагаа ил тод байх зарчмуудтай. Экологийн шинжлэх ухаан дотроо аутоэкологи буюу бодгаль
  • од болон νόμος номос хууль нь од гаригийг судлах шинжлэх ухаан юм. Астроном нь байгалийн шинжлэх ухааны хэрэгсэлийн тусламжтайгаар орчлонгийн объектуудын
  • Биологи буюу Амин судлал нь амин судлалын шинжлэх ухаан юм. Грек хэлний биос βιος амьд ба логос λογος судлах гэсэн үгнээс гаралтай. Судлах зүйл